Onderweg

Onder het kopje ‘onderweg’ komt een aantal onderwerpen aan de orde waar u onderweg mee te maken krijgt (of kunt krijgen) zoals:
het verloop van een fietsdag,
ontmoetingen,
gele pijlen,
de taal,
gebruik van internet,
aantekeningen maken,
doortocht door grote steden,
bagage retourneren.

Het verloop van een fietsdag.

Soms ontmoet U op een fietsdag een schaapskudde.

Elke dag kent een vast ritme. Het is verstandig om op tijd, zo rond acht uur of half negen te vertrekken. Na eerst wat gegeten te hebben. Indien u kampeert, zorg er dan voor dat er de volgende ochtend wat te eten valt. Zet wat thee of koffie en neem een hap stokbrood met kaas of worst. Daarna de watervoorraad verversen, opstappen en op zoek naar een café om het ontbijt verder aan te vullen.
Als u in een B&B of hotel overnacht is het ontbijt ter plekke. In de ochtend is het tijd om de voorraad proviand aan te vullen. Omdat u over binnenwegen rijdt is het winkelaanbod soms beperkt. Stop dus bij de eerste de beste ‘alimentation’, ‘boulangerie’ of supermarktje dat u tegen komt. Om tien uur, half elf is het weer tijd voor een pauze met koffie en wat te eten. Rond het middaguur de lunch in een brasserie of gewoon langs de kant van de weg. Indien u de oostelijke route door Frankrijk kiest, is er de kans dat u rond het middaguur geen eetgelegenheid kunt vinden. In de dorpjes waar u door komt is soms geen café of brasserie meer te bekennen. Ook alle winkeliers zijn vertrokken. Zorg daarom altijd wat proviand bij u te hebben voor een lunch langs de kant van de weg.

Brion (Frankrijk), alles is dicht, zelfs de waterput.

Houd er in België en Frankrijk rekening mee dat winkels rond het middaguur gesloten kunnen zijn. In Spanje is het tussen half twee en half vijf siësta. Alles, maar dan ook werkelijk alles is dicht. De straten zijn verlaten, de luiken zijn gesloten en er heerst een doodse stilte. Indien u de pech heeft dat de Spaanse zon de temperatuur doet oplopen tot boven de 35 graden Celsius, dan weet u meteen waarom het dan siësta is. Er zijn twee opties: ook siësta houden ergens in de schaduw of stug doorfietsen en veel water drinken. Tussen vier en vijf uur is het tijd om uit te kijken naar een overnachtingsplek. Ook hier twee mogelijkheden: ofwel u kiest ervoor te stoppen op een geplande locatie, ofwel u laat het van de omstandigheden afhangen waar en wanneer u stopt. Uw routeboekjes bevatten voldoende overnachtingsadressen.
In noord Frankrijk kan het vinden van een overnachtingsadres een probleem zijn. Het aanbod is daar beperkt. In Spanje moet u ermee rekening houden dat een refugio vol is of geen fietsers accepteert. De reden hiervan is dat sommige refugio’s geen mogelijkheid hebben om fietsen veilig te stallen. Indien u in een hostal of pension in de stad overnacht kan ’t gebeuren dat u fiets en bagage een paar etages naar boven moet slepen. Maar meestal kunt u uw fiets stallen in een afgesloten ruimte op de begane grond.

Pelgrims koken zelf hun potje op de camping in Mansilla de las Mulas.

Indien u op een camping staat en zelf kookt is het rond een uur of vijf tijd voor inkopen. Denk dan ook aan hoe u de avond gaat doorbrengen en aan het ontbijt voor de volgende ochtend. Vul eventueel de watervoorraad aan en kijk of u nog zoute hartigheden heeft. Zoute etenswaren zijn bij hoge temperaturen essentieel voor Uw conditie. Als het heet is verliest u door te zweten veel zout en dat moet u aanvullen door bijv. zoute pinda’s, chips of olijven te eten. In juni/juli kunt u genieten van een zwoele avond met een glaasje wijn; in andere jaargetijden wordt het al snel donker en is gemakkelijker om op tijd te gaan slapen.

St. Emilion, de was hangt te drogen.

Op enkele dagen moet u tijd reserveren om te wassen. Reken op drie à vier wasbeurten gedurende de hele tocht. Als u kampeert is wassen het meest gemakkelijk. Veel campings hebben een wasmachine en als het niet regent is de was in korte tijd droog. Ook in de meeste refugio’s kunt u gebruik maken van voorzieningen om te wassen. Meestal is waspoeder ter plekke te koop. Als u niet kampeert kunt u naar een wasserette gaan (Frans: laverie automatique; Spaans: lavandería). Het alternatief is (om de dag) een handwasje van de gebruikte kleding. Noodzakelijk indien u heel weinig kleding heeft meegenomen. Neem als zeep voor de handwas een flesje babyshampoo mee.

Monasterio Yuso, koepelplafond

Tenslotte: een bezoek aan een monasterio of andere interessante bezienswaardigheid kost al snel een paar uur of een halve dag. Zo is het bijvoorbeeld zeer de moeite waard om het Monasterio Yuso in San Millán te bezoeken. Dit klooster bevat o.a. een bibliotheek met eeuwenoude boeken. Hier ligt de bakermat van de huidige Spaanse taal, het Castiliaans. Verder is er nog veel meer te zien. Helaas moet u wat van de route afwijken (staat keurig aangegeven in boekje 3) en er is maar één rondleiding met Spaanstalige gids per uur. Bovendien moet u rekening houden met de siësta. Dus als u dit klooster wilt zien, wel even plannen. Maar een ding is zeker: U houdt er een mooie herinnering aan over. En als mogelijke extra: u kunt overnachten in het hotel dat in een deel van het oorspronkelijke klooster is gevestigd. Als U van te voren boekt kunt u mogelijk al een kamer reserveren voor ongeveer zestig euro. Dat lijkt veel maar het is deze prijs zeker waard.

Het oude klooster San Juan de la Peña, nabij Jaca

naar boven

Ontmoetingen

Nederlandse fietsers onderweg naar Santiago

Ontmoetingen laten u de Camino ervaren. Hoeveel mensen u onderweg ontmoet ligt geheel aan u. Uiteraard zijn er de onvermijdelijke ontmoetingen met winkelpersoneel, hoteliers, campingbazen, refugiobeheerders, etc. Contacten ontstaan veelal niet spontaan, zeker niet als u met een of meer compagnons rijdt. U moet vaak zelf het initiatief nemen. Bijv. door onderweg de weg te vragen aan een plaatselijke bewoner. Dat kan al tot een praatje leiden. Maar de meeste mogelijkheden voor contacten zijn in de albergues. Daar komen pelgrims van over de hele wereld samen. U ontmoet er een toenemend aantal Aziaten die lopen vanuit bijv. le Puy-en-Vallée in Frankrijk. Of Spaanse mountainbikers, Canadese wandelaars, Brazilianen, pelgrims uit Nieuw Zeeland en Australië. En u ontmoet vrijwel zeker enkele Nederlandse en Vlaamse fietsers.
Overdag zullen de meeste ontmoetingen vrij oppervlakkig zijn: de weg vragen, eten kopen of een praatje over het weer. Maar in albergues kunnen diepgaandere gesprekken gevoerd worden. Sommige albergues moedigen dat aan. En deze gesprekken kunnen heel waardevol zijn. Sta ervoor open!

Hieronder enkele gegevens over de herkomst van pelgrims in 2015:

1. Spanjaarden: 47%
2. Italianen: 8,5%
3. Duitsers: 7%
4. Noord Amerikanen: 5%
5. Portugezen: 5%
6. Fransen: 4%
…..
14. Nederlanders: 1,3%
15. Belgen: 0,8%
Overige landen: 10%

Aangezien dit cijfers zijn over alle Camino’s bij elkaar geteld, is het relevant te weten dat de Portugezen veelal de Camino Portugues lopen, de Engelsen en de Ieren vaak de Camino Inglés nemen en veel Amerikanen pas beginnen op zo’n 200 km voor het einde van de Camino Francés. Indien U onderweg andere nationaliteiten (Spanjaarden uitgezonderd) ontmoet dan zijn dat veelal Duitsers, Fransen of Italianen, gevolgd door Belgen en Zuidkoreanen. En incidenteel een Braziliaan, ’n Pool, ’n Canadees of iemand uit Down Under.

naar boven

Gele pijlen

Overal gele pijlen

U hoort van anderen dat er overal gele pijlen staan. Hoe zit dat? Inderdaad, u komt gele pijlen tegen, alleen in Spanje, op een uitzondering in Frankrijk of België na. Slordig geschilderd op het wegdek, een boom, een steen, de gevel van een schuur. Kortom, op elke denkbare ondergrond. Ze staan er als teken voor de voetgangers. Dus op delen van de route waar de fietsroute de wandelroute volgt ziet u ze om de haverklap. Soms op een kruispunt met vele bijeen om maar goed aan te geven welke kant de pelgrim op moet.

Elías Valiña Sampedro.

Op de delen waar de fietsroute afwijkt van de wandelroute moet u het doen met uw eigen kaart, kompas of GPS. Indien u zonder nadenken de gele pijlen gaat volgen en u niet meer omkijkt naar Uw routeboekje of GPS, kan het gebeuren dat u op lastig te berijden paden terecht komt. Sommige delen van het Caminopad zijn zelfs verboden gebied voor fietsers. Aan u dan de beslissing het pad te blijven volgen -in de hoop dat het beter wordt- of om te keren en de fietsroute weer op te zoeken.

De eerste gele pijlen zijn in 1984 geschilderd. De ‘uitvinder’ van de gele pijlen (flechas amarillas) is de pastoor van O’Cebreiro: Elías Valiña Sampedro (1929-1989). Hij heeft veel betekend voor de heropleving van de Camino. Daarom staat in O’Cebreiro een beeld van deze man (rechts van de kerk). Hij ligt begraven in de kerk van O’Cebreiro.

naar boven

De taal

De Franse en Spaanse taal goed beheersen is niet nodig, maar ’t is wel erg handig een paar woordjes of zinnetjes te kennen. Want u moet onderweg uw eten kopen en uw overnachting regelen. Handen en voeten werkt natuurlijk ook. U stapt een bakker binnen en u wijst het rozijnenbroodje of de croissants aan. Dat snapt de bakker best. In de supermarkt pakt u wat u wilt en u staat zwijgend aan de kassa. Misschien zegt u nog ‘merci’ als u weggaat.

Echte franse trîpes…..

U kunt ook ‘Bonjour messieurs, deux pain-aux-raisin, s’il vous plaît et un café noir’ zeggen als u ’s morgens voor een ontbijt een Frans café binnen stapt. Soms lees je in reisverslagen dat een bushokje wordt gebruikt om te ontbijten. Doe dat niet en geniet van de sfeer in een Frans of Spaans café. Als u denkt dat u er met een beetje Engels ook wel komt, dan heeft u het (meestal) mis. Veel (oudere) Fransen en Spanjaarden die u onderweg ontmoet spreken enkel hun moedertaal.
Het moet u dan ook niet verbazen als de bediening in een cafeetje uw creatief geformuleerde bestelling ‘dos breakfasts‘ niet verstaat. En als ze al een paar woorden Engels kennen dan helpt dat vaak ook maar weinig. Net als voor u geldt dat Engels niet hun moedertaal is en dat is (meestal) goed te merken. Engels kan wel helpen in gesprekken met andere pelgrims. Er zijn er die van ver komen en zij spreken vaak wel goed Engels. Ook enige kennis van de kaart in een brasserie of restaurantje is handig om te weten wat je krijgt als je ‘trîpes’ bestelt. Porc is bijvoorbeeld varken en agneau is lam. Andouilettes zijn worstjes gemaakt van de ingewanden van een varken of een schaap, lekker maar je moet er van houden. Een veilige keus is een escalope de veau (kalfschnitzel) of goedkoper: poulet gran’mère, een lekkere kip.

Een ‘ración’ Spaanse Ibérico ham is ook erg lekker.

U kunt ook meemaken dat er helemaal geen menukaart is. De ober komt naar u toe en begint op te noemen wat vandaag de mogelijkheden zijn. Meestal kunt u per gang kiezen uit drie mogelijkheden. Dan is het wel handig om te verstaan wat de ober zegt. Of u neemt het verrassingsmenu: lukraak kiezen uit wat de ober opnoemt. Helemaal ideaal zijn de restaurantjes die geen kaart en ook geen keuze hebben. U krijgt wat de pot schaft. Het lijkt misschien wat vreemd, maar het komt voor.
Realiseert u zich dat Fransen en Spanjaarden ’s middags vrij vaak in een restaurantje (brasserie of albergue) eten. De Nederlandse gewoonte om brood in een plastic doosje mee van huis te nemen is bij hen niet erg aangeslagen. Dus eten wegwerkers, vertegenwoordigers, bouwvakkers en wie al niet meer ’s middags gewoon in een eenvoudig restaurantje wat de pot die dag schaft. Laat u verrassen!! Mocht u gewend zijn tijdens de lunch melk (of nog erger: karnemelk) te drinken, helaas, dat genoegen moet u een paar weken missen. Fransen en Spanjaarden drinken water bij ’t eten. En meestal wat wijn. U kunt kiezen uit water mét en water zonder koolzuur (agua con/sin gas). Neemt u ook wijn, kies dan een karafje huiswijn. En koffie na. Zowel in Frankrijk als in Spanje zijn er verschillende koffiesoorten met ieder een eigen naam. Bent u liefhebber van een kop(je) zwarte koffie, bestel dan in Frankrijk een ‘(grand) café noir’, en in Spanje een ‘café solo (grande)’. Wilt u melk in de koffie dan bestelt u in Frankrijk ‘café au lait’ en in Spanje ‘café con leche’. U krijgt dan wel héél veel melk in de koffie. Café americano is de slappe variant van de normale (zwarte) koffie.

Poulet granmere of pollo asado is een veiliger keuze.

In Spanje zijn enkele Spaanse woordjes erg handig. Zo is een habitación een hotelkamer, een cerveza is een biertje, vino tinto is rode wijn en brood noemen ze ‘pan’. Pollo asado is altijd lekker. Erg lekker is een glas zuma de naranja, vers geperst sinaasappelsap. Het ontbijt heet in het Spaans ‘desayuno’ en een ‘tienda’ is een winkel.
Probeer u te houden aan de Spaanse hoffelijkheidsregels: zeg bij een vraag altijd ‘por favor’, te gebruiken zoals de Engelsen het woordje ‘please’ gebruiken. In Nederland is de toevoeging ‘alstublieft’ al jaren verdwenen; in Spanje getuigt het van Hollandse botheid als u ‘por favor’ weg laat. Dus, verdiep u een beetje in de taal en neem een klein taalgidsje mee.
Als u in Galicië bent aangekomen zult u zien dat de taal daar iets afwijkt van het normale Spaans, het Castilliaans. Iets wat ook voorkomt in de omgeving van Barcelona (de taal is daar het Catalaans) en uiteraard in Baskenland waar op borden naast Spaanse ook Baskische teksten staan. Het Galicisch (Galego) is een mix van Spaans en Portugees. Zo staat bijv. de letter ‘x’ in het Galego gelijk aan de letter ‘j’ in het Spaans. Xunta in het Galego is dus Junta in het Spaans, een term die de overheid aanduidt. En Sint Jacob heet er San Xacobeo. Let wat betreft de uitspraak op enkele bijzonderheden: de letter ‘j’ klinkt in het Spaans als de Nederlandse ‘ch’ in het woord ‘chemie’. Een g-klank. En de Spaanse ‘ch’ is weer een ‘tsjee’: Irache is dus Iratsje. De letter ‘v’ klinkt in het Spaans meer als een ‘b’.
Als u in Pamplona bent, bent u in ‘Pais Vasco’, Baskenland zeggen wij, Euskara zeggen de Basken. Dus als u een biertje wilt bestellen zeg dan niet in plat Amsterdams ‘oen serfessa, por fafor’, maar ‘oena therbetha, por fabor’.
Let ook een beetje op waar u de klemtoon legt. Dat is vaak anders dan in het Nederlands. Wij zeggen sAngria, Spanjaarden zeggen sangrIa. En bij de bekende Spaanse groet ‘adios’ (tot ziens) ligt de klemtoon niet op de ‘i’ (a-dié-os) maar op de ‘o’ (a-die-ós). Hoe hinderlijk en verwarrend een verkeerde klemtoon is merkt u als u Nederlandse woorden met een verkeerde klemtoon uitspreekt. Voor meer regels over de uitspraak van Spaanse woorden klik hier.
Tenslotte, let -indien u een blog bijhoudt- op enkele veel gemaakte fouten: Pellegrino of pelegrino: Spaans is ‘peregrino’, Frans is ‘pelerin’. In het Italiaans is het woord wel goed: pellegrino betekent ‘pelgrim’. Bon camino is Frans; Buen camino is Spaans en Buon cammino (met dubbele m) is Italiaans. Niet Roncevalles, maar op z’n Spaans: Roncesvalles, met een ‘s’. Of in ’t Frans: Roncevaux.

naar boven

Gebruik van internet

Op steeds meer plaatsen kunt u internet gebruiken. Hotels hebben inmiddels vrijwel zeker wifi, sommige hebben daarnaast ook nog een openbare pc. Steeds meer bars, restaurants en campings hebben wifi, vraag even naar de netwerksleutel. Dus als u een beetje uitkijkt hoeft u geen gebruik te maken van een dure 4G-verbinding. Omdat openbare internetverbindingen onbeveiligd zijn is het gebruik van zulke verbindingen voor privacygevoelige informatie zeer af te raden. Dus geen vlucht betalen met uw creditcard via een openbaar wifi-netwerk.
In refugio’s kunt u vaak internetten via een vaste pc. Reken er wel op dat de lijnsnelheid niet aan de Nederlandse glasvezelstandaard voldoet.

Even op de pc van de campingbaas internetten

Prima om een blog bij te werken, maar lastiger om grote fotobestanden te verzenden. Ook de koppeling pc-fotocamera is niet altijd plug-and-play. Zorg dat u een USB-kabeltje meeneemt. In de grotere plaatsen zijn meestal ook internetcafés. Soms even zoeken of vragen, want door op opkomst van wifi neemt het aantal internetcafés af. Steeds meer pelgrims nemen naast een smartphone ook een iPad (of soortgelijk apparaat) mee. Een smartphone kan u uitstekende diensten bewijzen. Kijk in de app-stores voor handige apps. Indien u uw smartphone veel gebruikt om onderweg sites te bezoeken of te navigeren dan loopt u snel aan tegen de beperkte accucapaciteit. Een iPhone bijv. houdt het maar een paar uur uit als hij gebruikt wordt voor navigatie. Er zijn mogelijkheden om een oplader op uw fiets te monteren. Deze zijn echter vrij duur en vereisen bovendien een naafdynamo. Meer informatie staat hier. Een concreet voorbeeld is de ‘BioLogic Reecharge‘; de naafdynamo (hub dynamo) van de fiets laadt een ‘powercell’ op die op zijn beurt energie levert aan een ingeplugd apparaat. Dat kan een mobiele telefoon zijn, een gps-toestel of een andere stroomvreter.

varta-powerbankEen geheel andere oplossing is dat u een powerbank meeneemt. Met dit apparaat kunt u onderweg uw telefoon of tablet verschillende keren opladen. Neem daarvoor een powerbank (6000mAh of meer) van rond de 30 euro. Volgens de ANWB (febr. 2017) is de Varta 6000, die twee apparaten tegelijk kan opladen, een goede keus. Opladen van de powerbank doet u als u een stopcontact bij de hand heeft, bijvoorbeeld in een albergue, hostal of vraag ’t even aan een ober als u in een restaurantje aan uw middagmaaltje zit.
Het gebruik van een noodlader is ook een optie. Dit ding kan een mobiel apparaat opladen via zonlicht. Met enige geluk heeft u dat onderweg in overvloed. Echter, als commerciële bedrijven zelf de naam ‘noodlader’ hanteren moet er een belletje gaan rinkelen. Afgaande op recensies geven de meeste fietsers daarom de voorkeur aan een oplader die op een naafdynamo werkt. Ook is er inmiddels een koplamp met een ingebouwde USB-oplader. Nog niet ‘the final solution’, maar mogelijk wel bruikbaar. Maar er zijn ook andere alternatieven. Bijv. het Goal Zero Nomad solar panel.

naar boven

Aantekeningen maken

Neem een klein aantekenboekje mee en een potlood of pen. U doet zoveel indrukken op en u kunt die niet allemaal vasthouden zonder iets op te schrijven. Zonder een aantekenboekje bent u veel kwijt als u terug bent. Neem voor elke dag een nieuwe pagina en noteer elke avond kort de belevenissen van de dag. Bovendien kan het dienst doen als een kasboek in geval u met tweeën reist. Als elke keer ieder voor zichzelf betaalt is dat wat lastig. Indien u wil kiezen voor een modernere manier om aantekeningen te maken dan kunt u uw tablet-PC, notebook of andersoortig elektronica meenemen. Het staat professioneler en het is ook handiger als u een uitgebreide weblog wilt onderhouden. Neem wel de nodige voorzorgsmaatregelen. Een fietstas is nu eenmaal niet het meest geschikte transportmiddel voor elektronica.

naar boven

Grote steden

Soms wordt u in publicaties geadviseerd de grote steden te mijden. Het is er druk, er zijn eenrichtingswegen, er is criminaliteit en er zijn andere ongemakken. Klopt allemaal. En bovendien: U raakt gegarandeerd van de route. U moet wel zeer geconcentreerd en gedisciplineerd rijden wilt u niet van de route af raken.

Gezellige avond in León

Bovendien, grote kans dat Uw overnachtingsadres niet keurig aan de route ligt. Met het gevolg dat de eerste vraag na een nacht in een drukke stad is: ‘hoe kom ik weer op de route?’. Desondanks: doen!. Stort u gewoon in het gewoel en zoek de weg naar het centrum. Daar staat de kerk en nadat u een stempel heeft gehaald oriënteert u zich verder. Meestal is er een toeristeninformatiepunt nabij waar u eventueel kunt vragen naar een refugio of ander overnachtingsadres. De kroeg is ook nooit ver uit de buurt.

naar boven

Bagage retourneren

Nadat u aan de voet van de Pyreneeën bent aangekomen kan het een idee zijn om een deel van de bagage naar huis te sturen. Vooral relevant voor kampeerders die in Spanje hun tentje en kookspullen niet meer nodig (denken te) hebben. Er zijn immers tal van refugio’s en voor de prijs van de pelgrimsmenu kun je nauwelijks zelf koken. Bovendien kunnen er twee routeboekjes naar huis. Elke kilo telt, dat heeft u inmiddels wel gemerkt.

Deze pelgrim was minder kritisch.

Overigens kan de behoefte bagage naar huis te sturen al ver voor de Pyreneeën ontstaan. Mogelijk wel de grootste ‘fout’ die de pelgrim kan maken is teveel spullen mee te nemen. Het gezegde ‘alles wat je thuis laat is meegenomen’ is wel wat oubollig, maar raakt wel de kern. Kijk voor vertrek kritisch naar de berg artikelen die u in uw fietstassen wilt proppen. Wat niet per se nodig is, thuis laten. Niet alle risico’s willen afdekken door een buitenband, een set tandwielen, een complete steeksleutelset, een dikke trui, tien onderbroeken en een halve apotheek mee te nemen.

Na een paar dagen al een retourzending....

Na een paar dagen was een retourzending al nodig….

Teveel bagage gecombineerd met een (te) zware fiets (eentje met verende voorvork bijv.) leidt bijna zeker tot overbelasting van de kniegewrichten. En dat betekent een paar dagen rust of zelfs het afbreken van de tocht. Nog afgezien van de ellende die het is om een klim niet aan te kunnen en te moeten lopen met fiets en bagage. Een paar meter lopen is niet erg, maar het komt voor dat fietsers kilometers moeten lopen, de fiets met de hand omhoog duwend. En dat is niet leuk.
Als u overweegt bagage terug te sturen, oriënteer u vooraf op de mogelijkheden en condities van bijvoorbeeld La Poste of TNT. In Spanje werkt het postbedrijf onder de naam Correos, herkenbaar aan de gele kleur. Het aantal postkantoren neemt overal sterk af. En ook op de openstellingstijden is bezuinigd. Als u al een postkantoor treft is de kans groot dat het gesloten is. Kies voor retourzendingen de wat grotere plaatsen. In Frankrijk: St. Jean-Pied-de-Port of Oloron-Sainte-Marie. In Spanje: Jaca, Pamplona of Logroño.

Het Jacotransbusje levert bagage af in Rabanal del Camino.

Behalve bagage naar huis te sturen kan het in geval u in de problemen bent gekomen een idee zijn, om de bagage op transport te zetten naar een volgende albergue. Het vervoer van pelgrimsbagage is inmiddels ‘business’ geworden. Specialist is de Spaanse onderneming Jacotrans. Dit bedrijf werkt alleen op ‘el Camino’ (dus niet in Frankrijk). Op hun site (www.jacotrans.es) staat in het Spaans nadere informatie, o.a. de telefoonnummers waaronder ze bereikbaar zijn op de verschillende delen van de route. Maar ook veel albergues en hotels hebben informatie(formulieren) beschikbaar.

naar boven

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s