De fiets

Ik onderscheid vier type fietsers:

  1. De fietsende pelgrim. Mensen die de Camino willen beleven en fietsen verkiezen boven lopen.
  2. De langeafstandfietser. Mensen die graag met de fiets door Europa trekken en de tocht zien als een (wat lange) vakantie.
  3. De wielrenner. Mensen op hun racefiets vertrekken en zo snel mogelijk de meet willen bereiken.
  4. De mountainbikers. Tot deze groep behoren veel Spaanse fietsers die ergens in Spanje beginnen.

Spaanse mountainbiker

De tekst hieronder is bedoeld voor de 1e categorie: de fietsende pelgrim en in het bijzonder zij die voor de eerste keer een lange fietstocht gaan maken. Aan de kennis die de andere categorieën al over hun fiets hebben kan ik nauwelijks iets toevoegen.
Voor de fietsende pelgrim geldt dat zijn/haar fiets vooral een stevige fiets moet zijn. Maar niet te zwaar (meer dan 17/18 kg) door bijv. een verende voorvork. Of met een zwaar frame van staal. Wel ‘moet’ de fiets tenminste 24 versnellingen hebben. Drie tandwielen voor en acht achter. Alle schroefjes en moertjes goed aangedraaid. Een nieuwe ketting en nieuwe banden, tenzij hetgeen er op ligt nog in uitstekende staat is. De banden op maximale spanning. En verse remblokjes van goede kwaliteit.

Gebruik remblokjes

Gebruik remblokjes

Trommelremmen en de zogeheten ‘rollerbrakes’ worden afgeraden omdat die te warm kunnen worden tijdens lange afdalingen en vanwege de belasting van de spaken bij het remmen. Ook schijfremmen worden veelal afgeraden. De beste keus zijn hydraulische velgremmen, maar ook V-brakes zijn prima. Beide zijn velgremmen met remblokjes. Zie ook deze site.

Ook de stijfheid van het frame is belangrijk. Hoe hoger de torsiestijfheid is hoe beter, want dan blijven voor- en achterwiel in lijn onder hoge belasting, bijv. tijdens een lange afdaling. Bij een slap frame kan Uw fiets gaan zwabberen en is er kans op ‘shimmyen‘ bij hoge snelheden. Een shimmy wordt ook wel ‘speed wobble‘ genoemd. Het frame gaat trillen en uw zwaarbeladen fiets wordt onbestuurbaar. Het enige wat u tijdens een shimmy kunt doen is uw stuur stevig vasthouden en remmen. Maar het kan ook te laat zijn en dan gaat u met fiets en al onderuit. In zulke gevallen kan een fietshelm levensreddend zijn.
Annelies Vorselaars, schreef hierover: “Plotseling, in een bocht en met een vaart van zo’n 60 kilometer, krijg ik door een hobbel en een bobbel in de weg met een zogenaamde speed wobble te maken. Mijn fiets slingert heel heftig van links naar rechts en ik besef dat er iets ongewenst gaat gebeuren. Ik kan echter niet corrigeren. Na even weg geweest te zijn (weet absoluut niet dat en hoe ik gevallen ben) ben ik weer bij de wereld en tref mezelf aan in de berm naast de weg. Een man en vrouw zijn daar en ambulance en politie worden gebeld.

In Spanje is een fietshelm verplicht als u buiten de bebouwde kom rijdt. Alhoewel het risico gering is, u riskeert een boete van € 150. Draag een helm vooral om ernstige verwondingen bij ongevallen te beperken.

De remmen, banden en ketting krijgen het zwaar te verduren. Neemt u de oostelijke route, dan is het vrijwel zeker dat u onderweg de remblokjes moet vernieuwen. Zorg er ook voor dat de spaken goed zijn afgesteld. Op de juiste spanning. Wees onderweg beducht op kuilen en gaten. Eén smak met uw achterwiel in een kuil kan u een slag in het wiel bezorgen. Ben dus vooral altijd voorzichtig met uw fiets.
Het hoeft ook geen nieuwe fiets te zijn. Misschien wel liever niet. Een fiets van een van de bekende merken die een paar jaar oud is kan heel prima. Bovendien, nieuwe en dure fietsen zijn -logisch- diefstalgevoeliger dan een ouder en zichtbaar gebruikt exemplaar. Het belangrijkste onderdeel is het zadel. Een goed zadel (van leer) heeft zich na flink wat trainingsritten naar uw vormen gezet en zit dan als gegoten. Zorg dat de hoogte en de afstand tot het stuur door een vakman goed is afgesteld. Raadpleeg deze site of klik hier. Voor ‘technische en tactische tips’ betreffende het fietsen kunt u Het grote fietsvakantieboek raadplegen. Een verwijzing zonder waardeoordeel, beslis zelf op basis van het internetinkijkexemplaar.

Gewoon stuur met spiegel en kaart

Over het stuur doen verschillende verhalen de rondte. Sommigen zweren bij een ossenkop of vlinderstuur, anderen kunnen met een gewoon stuur uit de voeten. Ook hier geldt: het draait om de juiste afstelling en de mogelijkheid om te variëren in houding. Mogelijk krijgt u last van tintelingen in uw vingers. Dat duidt op een slechte bloedsomloop en/of een afgeklemde zenuw. Probeer een andere houding. Verder is het verstandig een spiegel te monteren. Die geeft u de mogelijkheid te zien wat er achter u gebeurt en voorbereid te zijn op achterop komend verkeer. Ook een reflecterend hesje kan nuttig zijn op wegen met veel verkeer, bijv. de N120 in Spanje. Bij mist, dichte regen en duisternis is een hesje in Frankrijk verplicht.

Trotse bezitter van een Santosfiets is net aangekomen in Santiago.

In de wereld van de trekking- of toerfietsen treft u een scala aan mogelijkheden. Van de sportieve Batavus of Gazelle (rond de 1.000 euro) via de blitse handgemaakte modellen van Koga (tegen de 2.000 euro) tot de exclusieve Santos fietsen, waarbij zelfs de prijs maatwerk is en u nog net niet de monteur krijgt meegeleverd. En ik las ook nog ergens dat Idworx fietsen ‘prima trekkingbikes’ zijn. Nou, dat mag ook wel als je voor bepaalde modellen ruim 6.000 euro neer moet tellen. De gewone modellen kosten ‘slechts’ rond de 4.000 euro. Bent u op zoek naar een lichtgewicht (max. 15 kg) trekkingfiets, dan kan een fiets van het Duitse merk Stevens een optie zijn. Een review van de Koga World Traveller 29 staat hier. Klik voor een review van de Santos Travelmaster hier. Mocht u een nieuwe fiets willen kopen, kies dan de juiste framemaat.

Tweedehands Batavus Jakima, die het twee keer uitstekend ‘heeft gedaan’.

Maar u kunt natuurlijk ook gewoon in uw fietsenhok gaan kijken wat daar nog staat. Of bij de plaatselijke fietsenmaker een goede tweedehands voor 500 euro op de kop tikken. Want hoe u het ook wendt of keert: u gaat de uitdaging aan. Een goede fiets helpt uiteraard, maar dat is niet waar het echt om draait. Laat u niet op extra hoge kosten jagen; de reis zelf is al duur genoeg. Maar het is natuurlijk wel een uitgelezen smoes om een mooie nieuwe fiets te kunnen/mogen kopen.

Rohloffnaaf

Rohloffnaaf

Een andere reden om niet met een high-tech fiets aan de tocht te beginnen is het risico dat u bij pech wel een fietsenmaker kunt vinden (soms na lang zoeken en veel ‘gedoe’) maar dat de goede man u niet -direct- kan helpen wegens gebrek aan de juiste onderdelen, bijv. een nieuwe krans voor in een rohloffnaaf. Een enigszins traditionele fiets met kabels en derailleur is ook hierom zo gek nog niet, en goedkoper. Tenzij u met uw fiets in totaal meer dan 60.000 km wilt gaan fietsen.

Gebroken naafspanner

Gebroken krans

En als u denkt dat u met bijv. een Koga-fiets geen vette pech kunt krijgen dan heeft U het mis. Maar een mooie Santos met rohloffnaaf en riemaandrijving trekt onderweg zeker veel bekijks.
Ik heb de ligfiets bewust buiten beschouwing gelaten. Primair omdat ik daar geen ervaring mee heb en bovendien, ligfietsers lijken een aparte categorie. Ze schijnen zich te willen afzetten tegen de gewone fietser die zij een ‘bukfietser’ noemen. Tenminste zo wordt er over geschreven op dit forum en zo vernam ik van een ligfietser op een Franse camping. Bukfietsers (het woord doet me aan ‘dreuzels’ denken) zien niets van hun omgeving, want ze liggen gebukt over hun stuur naar hun voorwiel te staren. Ligfietsers zien daarentegen alles. Vreemd. Hoe het ook zij, neem een fiets die u goed past, die robuust is en die lekker zit.
Er zijn ook pelgrims die de tocht per tandem maken. Lees de blog van het tandemstel Addie en Annie.

Naar Santiago met tandem en aanhanger

Naar Santiago met tandem en aanhanger

De tassen aan uw fiets zijn er in twee categorieën: de waterdichte en de tassen die gaan lekken als er regen op valt. U kunt de tassen die niet waterdicht zijn, afdekken met een hoes. Let op: als die hoes spatwaterdicht is weet u meteen hoe laat het is. Spatwaterdicht moet u letterlijk nemen: bij een regenbui gaat u nat.

Professioneel bepakte fiets, waterdicht!

Letterlijk en figuurlijk. Punt is dat waterdichte tassen zwaarder en duurder zijn dan gewone fietstassen. U kunt de tassen behoeden voor doorlekken door er zelf een plastic hoes (vuilniszak bijv.) overheen te doen. Vuilniszakken zijn sowieso handig als u een tentje mee neemt. Er kan veel in en zorgvuldig afgesloten zijn ze goed waterdicht. Een goed alternatief voor vuilniszakken zijn de zogenaamde ‘puinzakken’ (bouwzakken). Deze zakken zijn wel wat kleiner, maar gaan niet zo snel kapot. Ze kunnen ook dienen als binnenvoering van Uw fietstassen zodat mogelijke inslag van regen geen onaangename gevolgen heeft.

Het inpakken van de tassen is een verhaal apart. Er zijn verschillende strategieën. Soort-bij-soort (1), Links en rechts evenveel gewicht (2), Naar gebruiksfrequentie (3), Naar waarde (4).

  1. Soort-bij-soort. Dat betekent: kleren in de klerentas, slapen en koken in de verblijfstas, reparatie-onderdelen en gereedschap in de fietstas, etc.
  2. Links en rechts evenveel gewicht. Dit dient het doel om veilig te fietsen. Als het gewicht tussen links en rechts veel verschilt, kan dat problemen opleveren bij het fietsen. Het kan leiden tot gevaarlijk slingeren bij een afdaling of omvallen bij stilstand.
  3. Naar gebruiksfrequentie. Spullen die u vaak nodig hebt zitten bovenin, bij elkaar of in een aparte tas. Andere spullen (pechmateriaal, regenponcho etc.) zitten onderin of in een specifieke tas. Bijvoorbeeld een van de twee tassen aan het voorwiel.
  4. Naar waarde. Waardevolle spullen zitten op een plek die minder vatbaar is voor diefstal. Welke keuze u ook maakt, kies voor een vaste manier van inpakken. Dat helpt indien u midden in de nacht op zoek bent naar een maagzuurremmer.

    Een verantwoorde verdeling van het gewicht is ook van belang, maar dat regelt zich meestal zelf. Mijn voorkeur heeft soort-bij-soort. In een beweging haal je de tas met kleren en toiletspullen van de fiets. Handig voor een overnachting in een refugio of hotel.

Linksvoor: regenjack, kookgerei, handdoek. Rechtsvoor: regenbroek, gasbrander, reserveonderdelen. Linksachter: kleding. Rechtsachter: tentje, slaapzak, luchtbed. Stuurtas: camera, telefoon en papieren. Achterop: fietspompje, tas met etenswaar en rugzakje met kleine spullen, bijv medicijnen .

Bovenstaande fiets heeft goedkope Fastridertassen. De hoes is spatwaterdicht en de tassen lekken dus door bij (veel) regen. Als remedie had ik plastic overtrekhoezen gemaakt -met uitsparingen voor de ophanghaken- die ik er bij (dreigende) regen overheen deed. Het ging allemaal goed, maar wie geen risico’s wil lopen gebruikt waterdichte tassen van Ortlieb. Het kost een paar centen (vier nieuwe Ortliebtassen: 250 euro) maar dan heb je ook wat. In ieder geval niet het chagrijn van een doorweekte bagage.

Fietser met fietskar

Fietser met fietskar

Een alternatief voor de vier fietstassen is een fietskar. Een vehikel op twee wielen dat achter aan de fiets is bevestigd. Je ziet het niet vaak -nog minder dan ligfietsen- dus of ’t handig is, is nog even de vraag.
Mocht u overwegen uw fietsschoenen met plaatjes vast te klikken aan de trappers, niet doen. Als u het niet gewend bent is het levensgevaarlijk. En om beter door de bergen te kunnen fietsen is het nauwelijks interessant. Zoveel zware klimpartijen komt u niet tegen. Wel moet u er op bedacht zijn dat bij regen uw schoenen van de pedalen kunnen glijden. Dat kan lastig zijn, maar ook dit is geen reden Uw schoenen aan de pedalen vast te klikken indien u dat niet gewend bent.

De fietsenmaker vervangt remblokjes

In principe kunt u zelf uw fiets repareren en onderhouden (oefen zo nodig op handelingen die u niet zo vaak uitvoert), maar er zijn ook fietsenmakers die u onderweg uitstekend kunnen helpen. Het Genootschap had een A4-tje met namen en adressen, maar deze lijst wordt niet meer bijgehouden. Daarom verwijst het Genootschap nu naar de Sweermanboekjes. Jammer dat men dergelijke service niet kan handhaven.

Hieronder een kort lijstje met Spaanse fietsenmakers (talleres de bicicletas) van de site bicigrino.com.

  • Pamplona: InterSport Irabia, Calle Benjamín de Tudela.
  • Logroño: Vini Vidi Bici, Pº Francisco Sáenz Porres 1.
  • Nájera: Ciclos Baños, Calle Los Álamos 11,
  • Sto Domigo: Ciclos Estenaga, Calle Sor María de Leiva 12.
  • Burgos: Movimiento, Calle Vicente Aleixandre 15.
  • Carrión: Talleres Juanito, Calle Las Cercas 1.
  • Sahagún: G. Redondo, Calle Flora Floréz 18.
  • Mansilla: Delesla C.B, Calle Mesones 27.
  • León: Ciclos Blanco, Teniente Andrés Gonzalez 1.
  • Astorga: Bicicletas Roberto, Plaza Obispo Alcolea 14.
  • Ponferrada: Inercia Xtreme, Avda. de la Libertad 4.
  • Villafranca: Motos Urbano, Calle Puente Nuevo 2.
  • Sarria: Dos Ruedas, Plaza Galicia 41.
  • Melide: Bicicletas L. Rua, Avenida de Lugo 14.
  • Arzúa: Comercial Lamas, Calle Lugo 131 baixo.
  • Santiago: Oliveira, Calle Sanchez Freire 83.
Spaanse fietsenmaker

Meestal heeft de fietsenmaker zijn zaken beter op orde.

Het is verstandig ‘zelf doen’ te beperken tot echte noodgevallen zoals het vervangen van een lekke band of eenvoudig onderhoud zoals het reinigen van Uw ketting. Voor zaken als het vervangen van een gebroken spaak of versleten remblokjes kunt u toch beter even langs de fietsenmaker gaan. Het mooie van Spanje is dat vrijwel alle winkels tot acht uur ’s avonds open zijn, behalve op maandagen, want dan zijn veel winkels de hele dag dicht. Tip: het vervangen van een lekke band is veel gemakkelijker dan het onderweg plakken van de kapotte band. Neem de lekke band mee en plak ‘m als u op uw overnachtingsplek bent aangekomen.

En dan is er nog de vraag hoe u ongemakken tijdens het fietsen voorkomt. Over de verzorging van uw billen is al het nodige gezegd. Resteren de vragen ‘wat is een goede fietshouding?’ en ‘hoe voorkom ik zadelpijn?’. Die vragen hebben met elkaar te maken.

Een goede fietshouding.

De 30-graden fietshouding is ‘het beste’ voor trekking- of toerfietsen. Een goede fietshouding voorkomt zadelpijn. Tenminste als u een goede fietsbroek draagt, gewoon over de blote huid. Dat is een must. Daarnaast is een goed zadel essentieel om zadelpijn te voorkomen. Het voert te ver om alle theorieën hierover omstandig uit te leggen. Er zijn verschillende ‘zadelpijnsites‘. Maar het beste lijkt me om een goede rijwielhandel (fietsenmaker) te bezoeken.

De elektrische fiets

Elektrische fiets van RIH

Elektrische fiets van RIH.

Met de opkomst van de elektrische fiets wordt ook de vraag actueel of dit transportmiddel geschikt is voor de tocht naar Santiago. Ja, maar het is geen oplossing voor iedereen. Uiteraard is het verstandig met voldoende accucapaciteit te gaan fietsen. Tenminste 300 watt/uur, maar 400 watt/uur is beter. Reken met maximaal 65 km per dag. In totaal duurt Uw fietstocht zeven à acht weken. Ook zijn er extra risico’s, met name in geval van pech onderweg. Weliswaar is de elektrische fiets (bici eléctricas) ook in Spanje bekend, maar daarmee is niet gegarandeerd dat u op een soepele oplossing van problemen kunt vertrouwen.

Bijzondere pelgrims bij bijzondere Spaanse elektrische fiets

Pelgrims bij bijzondere Spaanse elektrische fietsen

Meer informatie over de risico’s die u loopt staat hier. Waar u zeker rekening mee moet houden is de kans op een shimmy. Vooral elektrische damesfietsen met lage instap zijn hiervoor erg gevoelig. In een afdaling kan de fiets gaan zwabberen en wordt dan bijna onbestuurbaar. Vallen met alle gevolgen van dien is niet uitgesloten. Dat kan al gebeuren bij snelheden van 35 à 40 km/uur. Let dus op uw snelheid in een afdaling.
U kunt zich afvragen of pelgrims met een elektrische fiets geweigerd worden in Spaanse refugio’s. Op formele gronden kan dit. Het reglement van de Caminobureau in Santiago erkent alleen diegenen als pelgrim die op eigen kracht of op paarden/(muil)ezelkracht de tocht maken. Gemotoriseerde ondersteuning in welke vorm dan ook hoort daar niet bij. Men schrijft: “Quedan excluidas, por tanto, otras formas de desplazamiento para acceder a la Compostela, excepto cuando se trate de discapacitados.” Voor gehandicapten gelden dus wél uitzonderingen.

Maar of de praktijk ook altijd zo werkt is een ander verhaal. Naar mijn idee zal het wel meevallen met het weigeren van elektrische fietsen in refugio’s. Ik kan me niet herinneren dat de hospitalero persoonlijk de fietsen kwam inspecteren om te zien of deze niet gemotoriseerd waren. En al zou de hospitalero het zien, dan is het niet zeker dat de toegang tot de refugio geweigerd wordt. Waar regels zijn, zijn ook uitzonderingen mogelijk. In een pragmatisch Spanje zeker. Bovendien, een toenemend aantal refugio’s is een particulier bedrijf. En voor deze uitbaters is elke klant er één. Om teleurstellingen te voorkomen is het verstandig dat u (bij de vraag ‘hoe bent u hier gekomen?’) gewoon ‘per fiets’ opgeeft als u bij het pelgrimsbureau een compostela wilt verkrijgen.

naar boven

Advertenties

2 thoughts on “De fiets

    • Gracias por su reacción. Más información sobre el ciclismo en Camino con bici eléctricas sería bienvenida. Por ejemplo, donde aquilar una bici eléctrica y cómo sobre el equipaje y devolver la bici.

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s